Hot:

Thời gian đóng BHXH như nhau, tỉ lệ lương hưu khác nhau?

Sau khi Luật Sửa đổi Bổ sung một số điều của Bộ Luật Lao động có hiệu lực (1-1-2003), Chính phủ và các bộ, ngành đã có văn bản hướng dẫn thi hành một số chính sách về bảo hiểm xã hội (BHXH), trong đó có chế độ hưu trí. Qua hơn 6 tháng thực hiện những quy định này, rất nhiều đối tượng nghỉ hưu trước và sau 1-1-2003, đang chờ hưu, bị suy giảm khả năng lao động hoặc làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại... vẫn chưa hiểu rõ quy định mới về chế độ hưu trí.

Những thắc mắc đó đã được trang “Quyền và nghĩa vụ” đặt lên bàn của cơ quan BHXH TPHCM và ông Cao Văn Sang, Phó Giám đốc BHXH TP, đã trả lời...

Đã nghỉ việc nhưng phải chờ đến năm 2010 mới được hưu trí?

* “Tôi sinh tháng 6-1950,  đến nay đã đóng BHXH được 31 năm. Do điều kiện riêng, tôi đã nghỉ việc và làm thủ tục chờ hưu. Cơ quan BHXH hẹn tôi đến tháng 6-2010 mới được hưởng lương hưu. Được biết, nếu đã đóng BHXH đủ 30 năm thì chỉ cần 55 tuổi là được hưu trí, tại sao tôi phải chờ đến 60 tuổi ?”

Phùng Hoàng (Khu Công nghiệp Tân Bình, TPHCM)

- Trả lời: Chế độ hưu trí đối với người có đủ 30 năm đóng BHXH trở lên, đủ 55 tuổi (đối với nam) hoặc 50 tuổi (đối với nữ) chỉ áp dụng cho người đang làm việc, có đơn tự nguyện xin nghỉ để hưởng lương hưu, không áp dụng chế độ này đối với diện chờ hưu. Vì vậy, trường hợp của ông dù có trên 30 năm đóng BHXH nhưng vẫn phải chờ đến khi đủ 60 tuổi mới được hưởng lương hưu.

* “Tôi đã nghỉ việc từ năm 1998, đang chờ hưu. Gần đây tôi bị bệnh, sức khỏe kém nên trở lại đơn vị cũ xin giới thiệu đi giám định sức khỏe để hưởng lương hưu sớm nhưng không được chấp nhận. Xin hướng dẫn cho tôi phải làm sao?”.

Huỳnh Lai Kỳ (quận 3, TPHCM)

- Đối với người đang chờ hưu, nếu bị suy giảm sức khỏe muốn hưởng lương hưu sớm thì phải làm đơn gởi BHXH tỉnh, thành phố nơi thường trú. Cơ quan BHXH sẽ giới thiệu đến Hội đồng Giám định y khoa để giám định mức độ suy giảm khả năng lao động, làm căn cứ xét hưởng chế độ theo luật định.

 * “Tôi làm việc trong ngành may, đã tham gia BHXH được 18 năm.  Năm nay tôi 48 tuổi. Tôi có thể xin giám định sức khỏe để nghỉ hưu sớm?”.

Nguyễn Thị Tú (quận 12, TPHCM)

- Để nghỉ hưu sớm (so với tuổi hưu theo quy định), người lao động phải có đủ 3 điều kiện sau:

- Về tuổi đời, nam phải đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi trở lên.

- Thời gian đóng BHXH đủ 20 năm trở lên.

- Suy giảm khả năng lao động 61% trở lên.

Căn cứ vào những quy định trên thì bà tham gia BHXH mới 18 năm, không đủ điều kiện nghỉ hưu sớm.

Nghị định 01/CP không “hồi tố” cho đối tượng nghỉ trước 1-1-2003

 * “Tôi sinh tháng 10-1947, đóng BHXH được 26 năm 4 tháng, đã nghỉ hưu tháng 10-2002. Tôi được nhận lương hưu tỉ lệ là 67%. Bạn tôi làm việc cùng đơn vị, được kéo dài thời gian làm việc, đến tháng 2-2003 mới nghỉ hưu. Chỉ đóng BHXH hơn tôi có 4 tháng nhưng bạn tôi được hưởng lương hưu với tỉ lệ 75%. Tôi muốn xin điều chỉnh như bạn tôi  có được không?”.

Nguyễn Hà Thu (quận Phú Nhuận, TPHCM)

- Theo quy định tại Điều lệ BHXH cũ (áp dụng từ 31-12-2002 trở về trước), cách tính tỉ lệ lương hưu giống nhau cho cả nam và nữ như sau: 15 năm đầu tham gia BHXH được 45% lương, từ năm thứ 16 trở đi, mỗi năm được cộng thêm 2% nhưng tối đa không quá 75%. Trường hợp của bà được tính theo quy định này. Từ 1-1-2003 Nghị định 01/CP của Chính phủ đã sửa lại cách tính đối với nữ  (vẫn giữ nguyên đối với nam) như sau: 15 năm đầu 45%, từ năm thứ 16 trở đi, mỗi năm thêm 3% nhưng tối đa không quá 75%. Bạn của bà nghỉ hưu sau 1-1-2003 nên được áp dụng cách tính này, vì vậy tỉ lệ lương hưu đến 75%. Nghị định 01/CP không “hồi tố” cho các đối tượng hưởng chế độ BHXH trước ngày 1-1-2003, vì vậy bà không được điều chỉnh lương hưu.

* “Tôi sinh tháng 10-1954, đóng BHXH được 26 năm. Tháng 4-2003, tôi nghỉ hưu vì suy giảm sức khỏe 61%. Tôi chỉ được hưởng lương hưu với tỉ lệ 69%. Trong khi đó, bạn tôi cùng điều kiện như tôi, làm việc ở Công ty May P.Đ, được hưởng tỉ lệ 74%...”.

Hồ Thị Nguyên (phường Nguyễn Cư Trinh, quận 1, TPHCM)

- Bà nghỉ hưu sớm 6 năm rưỡi (tính tròn 6 năm) so với tuổi 55 theo quy định đối với nữ. Mỗi năm nghỉ sớm bị giảm 1%. Vì vậy, tỉ lệ lương hưu được hưởng là 75% - 6% = 69% là đúng quy định. Trường hợp bạn của bà, có lẽ làm ở ngành nặng nhọc độc hại (may công nghiệp) nên tuổi chuẩn để được hưởng lương hưu là 50 tuổi. Bạn của bà nghỉ sớm 1 năm nên bị giảm 1%, tỉ lệ lương hưu được hưởng là 75% - 1% = 74% là đúng. 

Mức lương sau thấp hơn mức lương trước, lương hưu tính thế nào?

* “Tôi sinh tháng 10-1943, làm việc cho một doanh nghiệp Nhà nước từ tháng 5-1975. Tại thời điểm tháng 8-1998, hệ số lương của tôi là 3.82. Từ tháng 9-1998 tôi làm việc ở một doanh nghiệp tư nhân (DNTN) với mức lương trong hợp đồng lao động là 600.000 đồng/tháng. Nếu đến tháng 9-2003 tôi nghỉ hưu, thì lương hưu của tôi chỉ được tính bình quân tiền lương của 60 tháng cuối phải không? Tính như vậy tôi sẽ bị thiệt thòi...”.

Bùi Quang Tùng (quận Bình Thạnh, TPHCM)

- Ông vừa có thời gian đóng BHXH theo thang bảng lương Nhà nước, vừa có thời gian đóng BHXH không theo thang bảng lương Nhà nước nên mức lương bình quân để tính lương hưu như sau:

- Tổng quỹ lương đóng BHXH theo thang lương Nhà nước (từ tháng 5-1975 đến tháng 8-1998 = 280 tháng) là 3.82 x 290.000 đồng x 280 tháng = 310.184.000 đồng.

- Tổng số tiền lương đóng BHXH trong DNTN (từ tháng 9-1998 đến tháng 9-2003 = 61 tháng) là 600.000 đồng x 61 tháng = 36.600.000 đồng.

Tổng số tiền lương đóng BHXH hai giai đoạn là: 310.184.000 đồng + 36.600.000 đồng = 346.784.000 đồng. Mức bình quân tiền lương đóng BHXH = 346.784.000 đồng : (280 tháng + 61 tháng) = 1.016.962 đồng. Với cách tính bình quân này, mức lương để tính lương hưu của ông đại biểu cho cả quá trình đóng BHXH của ông nên ông không bị thiệt thòi.

Không được trả lại trợ cấp một lần để hưởng hưu trí

* “Tôi nghỉ việc vào tháng 5-1998 và đã hưởng trợ cấp BHXH một lần được 25 tháng lương bình quân. Nay tôi đã hết tuổi lao động, muốn xin trả lại trợ cấp đã nhận để được hưởng lương hưu có được không?”.

Lê Thu Mai (phường 14, quận 10, TPHCM)

- Về nguyên tắc, đã hưởng trợ cấp BHXH một lần thì không được trả lại tiền đã nhận để bảo lưu thời gian tham gia BHXH. Chỉ có một số trường hợp đặc biệt, sau khi nhận trợ cấp BHXH một lần trong vòng 12 tháng mà có việc làm ở đơn vị thuộc diện bắt buộc tham gia BHXH thì có thể được BHXH Việt Nam xem xét cho trả lại tiền để được cộng nối  quá trình tham gia BHXH của cả hai giai đoạn. Trường hợp của bà đã nghỉ việc từ năm 1998 thì không được giải quyết.

Lam Thanh thực hiện
Tags :

Xem bài theo ngày