Quy tắc ứng xử cho nghệ sĩ: Không đặt nặng hình phạt

Sau nhiều tháng lấy ý kiến góp ý của nghệ sĩ, nhà quản lý và người dân, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch chuẩn bị ban hành Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật với mục tiêu cho ra đời bộ khung điều chỉnh ứng xử của nghệ sĩ chuyên nghiệp.

Lãnh đạo Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch cho biết sau khi ban hành Quy tắc ứng xử này, bộ sẽ có công văn gửi các sở quản lý văn hóa, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật, các hội chuyên ngành và các đoàn nghệ thuật công lập trong cả nước yêu cầu phổ biến rộng rãi nội dung; đề nghị ban hành, bổ sung vào các quy tắc, điều lệ của cơ quan, đơn vị trên nền của quy tắc ứng xử.

Quy tắc ứng xử cho nghệ sĩ: Không đặt nặng hình phạt - Ảnh 1.

Khán giả luôn quý trọng, yêu mến nghệ sĩ có tâm và tài. Trong ảnh: NSND Bạch Tuyết giao lưu với khán giả trẻ trong chương trình “Sân khấu học đường” do CLB Sân khấu Lạc Long Quân tổ chức năm 2018

NSND Trần Minh Ngọc cho rằng hệ thống văn bản luật, nghị định điều chỉnh các lĩnh vực hoạt động nghệ thuật biểu diễn, sân khấu, điện ảnh, mỹ thuật, ca múa nhạc… tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, thời gian qua công chúng chứng kiến nhiều vấn đề phức tạp nảy sinh từ văn hóa ứng xử của nghệ sĩ, khiến hình ảnh nghệ sĩ trong mắt công chúng càng xấu, như tham gia quảng cáo sản phẩm kém chất lượng, phát ngôn phản cảm, có hoạt động từ thiện bị xem là thiếu minh bạch… 

"Tất cả đều liên quan đến văn hóa ứng xử. Nhà nước đã ban hành nhiều luật nhưng chưa có văn bản nào định hướng những chuẩn mực đó một cách cụ thể. Xã hội trân trọng nghĩa cử của nghệ sĩ nhưng sự minh bạch, trung thực, cái tâm trong sáng của nghệ sĩ rất cần, nhất là phát ngôn người của công chúng rất cần điều chỉnh" - NSND Trần Minh Ngọc nhận định.

Trong khi đó, NSND Việt Anh cho rằng bộ quy tắc nói trên là nhằm định danh nghệ sĩ, diễn viên, người mẫu, ca sĩ… trong thời buổi ai cũng có thể trở thành người nổi tiếng khi sử dụng chiêu trò tự lăng xê mình. 

Ông nói: "Trước đây, TP HCM còn giữ quy chế giấy phép hành nghề, công nhận người làm nghệ thuật được đào tạo, được rèn luyện là người đủ tiêu chuẩn hoạt động chuyên nghiệp. Hiện nay, giấy phép này đã bỏ thì bộ quy tắc chặn ngay những người lấy danh nghệ sĩ làm điều sai trái. Khi đứng trước thách thức, nghệ sĩ phải tự răn đe, khắt khe với bản thân vì nghệ sĩ chính là biểu tượng của cái đẹp, trong mỗi tác phẩm đều mang tính giáo dục, có tác động đến giới trẻ rất lớn".

Một vấn đề được quan tâm là hiệu quả của quy tắc khi không đặt ra mục đích xử phạt đối với nghệ sĩ mắc sai lầm. NSND Kim Cương nhấn mạnh rằng không nhất thiết xử lý bằng luật, bằng chế tài bởi việc khán giả quay lưng, xã hội lên án đối với những nghệ sĩ này là hình phạt còn nặng hơn bị xử phạt bằng tiền. 

PGS-TS Nguyễn Thị Minh Thái khẳng định mặc dù không đề cập chế tài xử phạt nhưng bộ quy tắc sẽ là quy chuẩn mang tính nền tảng để từ đó các sở quản lý văn hóa, hội chuyên ngành văn học nghệ thuật, các đoàn nghệ thuật công lập và xã hội hóa, các tổ chức hoạt động nghệ thuật tư nhân… dẫn chiếu và ban hành quy tắc riêng để không vướng vào những điều ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu nghệ thuật.

Bài và ảnh: Thanh Hiệp

Xem bài theo ngày